Mục lục
Tác động đến chuyển động cơ thể, cảm xúc và tư duy
Các neuron (nơ ron) Dopamine có phần thân nằm ở não giữa với các bó sợi thần kinh (sợi trục) kéo dài đến nhiều khu vực khác nhau của não, giúp truyền dopamine từ bộ phận này đến bộ phận kia của não. Những kết nối này được gọi là các đường truyền dopamine.
Các đường truyền dopamine sẽ truyền tín hiệu đến phần vỏ não trước trán, là khu vực quan trọng ảnh hưởng đến khả năng giải quyết vấn đề, tư duy phức tạp, trí nhớ, trí thông minh và ngôn ngữ. Các đường truyền tín hiệu Dopamine còn kết nối với hạch hạnh nhân có vai trò quan trọng trong quá trình xử lý cảm xúc và kiểm soát trí nhớ của não bộ.
Kiểm soát động lực và cảm giác khen thưởng
Mặt khác, neuron dopamine còn đóng vai trò chủ đạo trong việc kiểm soát động lực và cảm giác “tưởng thưởng”, khích lệ cho chủ thể. Dopamine giúp mang lại niềm vui và cảm giác hưng phấn tức thời, khiến con người muốn có được nó nhiều hơn.
Trong rượu bia và các chất kích thích có cocain, nicotin chứa một hàm lượng dopamine đáng kể, giúp kích thích hệ thống tưởng thưởng trong não do dopamine quy định. Đây chính là lý do con người thường tìm đến các chất kích thích, rượu bia hoặc kể cả ma túy khi căng thẳng, chán chường.
Dopamine còn được nạp vào cơ thể bằng cảm giác hoàn thành, hân hoan khi đạt được một thành tựu nào đó. Quá trình nảy sinh mong muốn và nỗ lực đạt được mục tiêu đề ra sẽ làm gia tăng mức độ hài lòng, tức lượng dopamine trong cơ thể. Vì vậy con người có xu hướng muốn đạt được nhiều thành công, hoàn thành càng nhiều mục tiêu thì càng cảm thấy thỏa mãn, hạnh phúc.
Ngược lại, tình trạng thiếu dopamine có thể khiến bạn cảm thấy lười biếng, kém linh hoạt và để lâu có thể dẫn tới trầm cảm.
Các vai trò khác
Bên ngoài hệ thống thần kinh trung ương, dopamine hoạt động chủ yếu như một sứ giả paracrine địa phương (hình thức giao tiếp giữa các tế bào, trong đó một tế bào tạo ra tín hiệu để tạo ra những thay đổi trong các tế bào lân cận, từ đó làm thay đổi hành vi của các tế bào đó).
-
Trong các mạch máu, dopamine ức chế giải phóng norepinephrine và hoạt động như thuốc giãn mạch (ở nồng độ bình thường)
-
Trong tuyến tụy, dopamine kiềm chế và giảm sản xuất insulin.
-
Ở thận dopamine thúc đẩy quá trình bài tiết natri và lượng nước tiểu
-
Trong hệ thống tiêu hóa, dopamine làm giảm nhu động đường tiêu hóa và bảo vệ niêm mạc ruột.
-
Trong hệ thống miễn dịch, dopamine giảm hoạt động của tế bào lympho.
Ngoại trừ các mạch máu, dopamine trong mỗi hệ thống ngoại vi này được tổng hợp cục bộ và phát huy tác dụng của nó gần các tế bào giải phóng nó.