Mục lục
Staccato là gì? Kỹ thuật Staccato trong thanh nhạc hiện đại.
Kỹ thuật staccato là “tiếng hát có vị trí cao, linh hoạt, có sức bật với âm thanh nảy, có tính đàn hồi và bay”. “Hát nảy tiếng còn được gọi là hát staccato. Âm thanh gọn, sáng trong, vang nảy nghe thánh thót như tiếng sáo, tiếng chim hót.”
Staccato là một trong những kỹ thuật thường dùng. Phổ biến cho các loại giọng hát, đặc biệt là giọng nữ cao. Đây là kỹ thuật có tính linh hoạt cao. Nên thường dùng để diễn tả “sự vui tươi, rộn ràng. Hay mô phỏng tiếng cười, sự náo nhiệt, sôi động…”
Staccato có vai trò quan trọng trong thanh nhạc, là một kỹ thuật cơ bản nhằm phát triển giọng hát như: mở rộng âm vực, luyện khẩu hình…
Kỹ thuật staccato “làm cho thanh đới và bộ phận truyền âm dần dần hoạt động được linh hoạt. Âm nảy với cách hát bật âm thanh nhẹ nhàng, gọn tiếng. Sẽ tạo ra thói quen bật âm thanh đúng khi hát liền giọng”
Luyện kỹ thuật staccato có thể giúp người hát mở rộng âm vực về phía lên cao. Chẳng hạn giọng nữ cao khi hát legato có khả năng hát được nốt a2. Nhưng khi hát âm nảy có thể lên được h2 hoặc đến c3, thậm chí cao hơn nữa. Do hát nảy âm không lấy hơi thở sâu, “âm thanh bắt buộc phải có vị trí nông và cao” hát nhẹ nhàng, gọn tiếng nên áp dụng rất tốt cho các nốt ở âm khu cao. Và rất thuận lợi cho việc mở rộng âm khu.
Do đó, kỹ thuật staccato đặc biệt quan trọng với giọng nữ cao.
Hát âm nảy còn là biện pháp sửa những sai lệch về âm sắc. Và cố tật giọng hát như hát sâu, gằn cổ, giọng mũi… Vì âm thanh bắt buộc phải có vị trí nông và cao. Hát phải nhẹ nhàng, trong sáng nên “dần dần khắc phục âm sắc sâu, tối, gằn cổ của giọng”
Vì staccato có ý nghĩa hết sức quan trọng nên trong dạy học thanh nhạc. Cần được luyện hàng ngày, trong tất cả các giờ học hát. Cùng với các kỹ thuật khác (legato, passage…). Nhất là với giọng nữ cao.
Luyện thanh với kỹ thuật staccato.
Khác với legato là hát các âm miết, liền vào nhau thì staccato hát phải làm các âm nảy, ngắt ra rõ nét, thánh thót, rõ từng tiếng, phát ra gọn, ngắt âm, không to quá và khá sắc nhọn.
Khi tập những bài hát âm nảy, khẩu hình không chúm môi trên, chìa môi dưới mà nhếch môi lên như khi cười, hơi thở nhẹ nhàng, đều đặn ổn định. Mẫu âm trên có thể áp dụng vào thời kỳ đầu tập kỹ thuật staccato. Lúc mới tập, nên thực hiện ở nhịp độ chậm sau đó mới tập hát nhanh hơn để âm thanh chắc chắn. Bật hơi ở bụng, ban đầu có thể bật chậm, sau mới có thể nhanh hơn.
Trong giờ luyện thanh, thường không luyện ngay vào staccato ở đầu giờ học staccato mà luyện sau các mẫu khác vì lúc đó giọng hát đã mềm mại và linh hoạt, nếu luyện staccato trước sẽ không hiệu quả. Luyện bài tập staccato cho giọng nữ cao có thể hát cao dần, không nên hát xuống thấp quá sẽ ít tác dụng.
Nguyên âm ‘a” có tính chất sáng, mở nên thường hay được sử dụng vào luyện tập kỹ thuật staccato.
Đối với giọng nữ cao, dùng nguyên âm “a” khi hát lên âm khu cao sẽ thuận lợi hơn.
Đối với mẫu luyện thanh staccato theo hợp âm rải này rất tốt cho việc mở rộng tầm cữ giọng. Có thể dùng nguyên âm “a”, tuy vậy khi hát ở những nốt chuyển giọng thì âm thanh dễ bị sâu. Bởi vậy, khi hát ở âm khu cao nên tròn tiếng lại gần với nguyên âm “ô”.
Nguyên âm “ô” có hình dáng phát âm tròn và gọn. Rất hiệu quả với những người bị mắc tật hát âm thanh bẹt. Chú ý không nên chúm môi quá khi hát nguyên âm “ô” ở âm khu cao, mà cố gắng để nguyên âm “ô” có tính sáng sủa của nguyên âm “a”.
Về hơi thở trong mẫu âm staccato này, cần chú ý đến cách bật hơi bụng nhanh nhẹn (không chậm và nặng như khi mới tập, tránh rung chuyển lồng ngực).
Để tập được mẫu luyện thanh này, cần phải có quá trình tập luyện tốt, nhuần nhuyễn riêng từng kỹ thuật. Khi hơi thở và vị trí âm thanh đã ổn định, học viên mới nên tập luyện đến kỹ thuật này.
BẠN CHỈ KHÁC BIỆT KHI BẠN DÁM THAY ĐỔI”
Xem thêm các bài viết khác:
- Lợi ích bạn không ngờ tới khi tham gia học thanh nhạc.
- Nguồn gốc và ý nghĩa của nốt nhạc trong thanh nhạc.
- Cách để làm chủ giọng hát của mình trong lúc tự học thanh nhạc đơn giản!
- Cách thực hành biểu diễn hiệu quả khi tự học thanh nhạc tại nhà
- Những cách tập luyện thanh nhạc tưởng chừng là tốt nhưng không phải
Xin chân thành cảm ơn!
THE SUN SYMPHONY
“Đam Mê – Hội Tụ – Tỏa Sáng”