Statin và vai trò trong việc hạ mỡ máu, bảo vệ tim mạch

Liều dùng

Thông thường, để giảm được LDL ở mức cao, cần dùng tối thiểu rosuvastatin 20 mg/ngày hoặc atorvastatin 40 mg/ngày. Tuy nhiên người châu Á có thể có đáp ứng tốt với statin ở liều thấp hơn so với người châu Âu, vì vậy rosuvastatin được khuyến cáo dùng ở liều thấp hơn ở người châu Á, với liều khởi điểm là 5 mg. Không có bằng chứng nào về việc giảm liều ở các statin khác. Liều dùng có thể thay đổi tuỳ vào đáp ứng cũng như khả năng dung nạp thuốc của từng đối tượng cụ thể.

Cách dùng

Phần lớn cholesterol được tổng hợp vào buổi tối, vì vậy statin tác dụng ngắn như simvastatin thường được khuyến cáo sử dụng vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ. Tuy nhiên đối với các statin tác dụng dài như atorvastatin, rosuvastatin, thời điểm dùng thuốc trong ngày không ảnh hưởng nhiều đến hiệu quả thuốc. Lưu ý lovastatin tăng hiệu quả hấp thu khi dùng cùng bữa ăn, vì vậy nên dùng cùng bữa sáng hoặc tối.



Tác dụng phụ

Một trong những lý do chính khiến nhiều người băn khoăn khi dùng statin là các tác dụng phụ của loại thuốc này. Tác dụng phụ của statin thấp hơn so với các thuốc hạ mỡ máu khác. Đau cơ là tác dụng phụ quan trọng nhất ở statin. Suy giảm chức năng gan là một trong những quan ngại, tuy nhiên nguy cơ rất nhỏ.

: tác dụng phụ lên cơ của statin phụ thuộc vào liều và các yếu tố liên quan đến bệnh nhân như tuổi cao (>65 tuổi). Suy giáp hay thiếu vitamin D cũng là những yếu tố tăng khả năng gây đau cơ do statin. Trường hợp đau cơ 2 bên không do các nguyên nhân khách quan khác (như tập thể dục) hay nước tiểu có màu vàng sẫm cần báo lại cho bác sĩ để được theo dõi kịp thời.

Gan: men gan có thể biến động trong vòng 3 tháng đầu dùng thuốc với xác suất 0.5 – 3% và phụ thuộc liều. Rất hiếm các trường hợp tổn thương gan nặng được quan sát khi dùng statin và nhiều nghiên cứu không cho thấy sự gia tăng tình trạng tổn thương so với người bình thường. Tăng men gan ở người dùng statin có tỉ lệ tương tự với nhóm không dùng statin, tuy nhiên xét nghiệm men gan nên được thực hiện trước khi bắt đầu statin, sau 4-12 tuần và 3-12 tháng sau khi dùng statin.

Trường hợp gặp tác dụng phụ trên cơ và gan, tuỳ thuộc vào đánh giá lâm sàng và cân nhắc lợi ích, nguy cơ của việc dùng statin, bác sĩ có thể khuyến cáo giảm liều, đổi sang loại statin, hoặc uống statin cách ngày.

Thận: ngoài tác dụng phụ trên cơ và gan, statin có thể gây protein niệu do ức chế kênh vận chuyển chủ động các phân tử protein khối lượng nhỏ. Tuy nhiên tác động này chỉ mang tính chất tạm thời và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng lên chức năng thận.