* Tôi đi khám bệnh, bác sĩ cho thuốc Dospirin (Aspirin 81mg) rồi dặn thuốc này là viên nén bao phim, có thể uống lúc đói. Xin hỏi, cấu tạo của viên nén bao phim như thế nào mà không sợ “bào ruột”? Những loại thuốc nào cần uống lúc no?
– Thuốc dùng qua đường uống có 2 loại: Dạng lỏng gồm sirô, nhũ dịch (emulsion), hỗn dịch (suspension), thuốc uống nhỏ giọt (gouttes); dạng rắn gồm thuốc đóng gói (sachet), thuốc cốm (granules), thuốc viên. Riêng thuốc viên lại chia ra: viên nén trần, viên nén bao phim (vỏ bọc là đường hoặc lớp phim mỏng), viên nhộng (còn gọi là viên nang, capsule, gélule).
Viên nén bao phim hay còn gọi là viên bao phim. Tùy theo ý định của nhà sản xuất mà thuốc viên bao phim được bào chế có mục đích khác nhau. Một trong số các mục đích quan trọng nhất của viên bao phim là tránh không cho thuốc bị phân hủy bởi dịch dạ dày. Với viên bao phim, thuốc được bọc một lớp phim mỏng để không bị tan khi đến dạ dày, và chỉ tan rã, phóng thích hoạt chất khi đến ruột. Nhờ bao phim, thuốc không bị dịch vị ở dạ dày phân hủy và do đó không gây tổn hại niêm mạc dạ dày, ta thường gọi là “bào ruột”. Thuốc bao tan ở ruột có thể ở dạng viên nén bao phim (như Aspirin pH8) hoặc viên nhộng chứa các vi hạt được bao (như Zymoplex).
Nói chung, các loại viên bao tan trong ruột, không kể thuộc nhóm kháng sinh nào, đều có thể uống bất kể lúc nào no hay đói (tốt nhất là uống lúc đói với một cốc nước sôi để nguội).
Đối với dạng thuốc này, bệnh nhân không được nhai, bẻ nhỏ hoặc mở viên nang. Các bác sĩ khuyến cáo rằng, nếu vì một lý do nào đó mà bóc lớp vỏ phim này ra để lấy bột thuốc bên trong hòa tan cho dễ uống có thể làm dịch dạ dày phân hủy thuốc thành thứ không còn tác dụng nữa và mục đích chữa bệnh không đạt được.
Khi sử dụng dược phẩm đường uống, cần phải được dược sĩ hay bác sĩ tư vấn nên uống thuốc lúc đói hay lúc no, sau khi ăn hay trong khi ăn… Đây là khâu rất quan trọng vì thực phẩm trong dạ dày hoặc ruột non có thể can thiệp vào quá trình hòa tan của thuốc và làm ảnh hưởng đến sự hấp thu thuốc.
Về những thuốc cần uống lúc no, BS. Vũ Hướng Văn trong một bài viết đăng trên Sức khỏe & Đời sống, cho biết đó là các loại thuốc mà kích thước hạt chịu ảnh hưởng cùng với độ hấp thu, như nitrofurantoin (điều trị nhiễm khuẩn cấp hoặc mạn tính ở niệu đạo), griseofulvin (thuốc kháng sinh điều trị các loại nấm ngoài da), spironolacton (điều trị xơ gan cổ trướng, phù nề)… Những loại thuốc này nên uống trong bữa ăn thì dịch dạ dày và thức ăn sẽ nhào nặn giúp các hạt thuốc trộn đều làm tăng độ ẩm và dễ hấp thu.
Với các thuốc tan mạnh trong dầu mỡ như sulfamid, griseofulvin, phenytoin (trị động kinh và các cơn tâm thần vận động)… thì nên uống trong bữa ăn giàu chất béo. Phần lớn các thuốc kháng nấm ketoconazol nên uống trong bữa ăn để giảm bớt các hiện tượng không dung nạp đường tiêu hóa và cải thiện sự hấp thu, nhưng cần tránh uống rượu.
Các vitamin nhất là nhóm hòa tan trong chất béo như vitamin A, D, E, K thì nên uống trong bữa ăn hoặc ngay sau bữa ăn để dầu mỡ có trong thức ăn giúp vitamin dễ hòa tan, cơ thể hấp thu tốt.
Các thuốc chống viêm hạ nhiệt giảm đau không steroid như: aspirin, ibuprofen, ketoprofen, diclofenac, kèm với nguy cơ loét dạ dày, cần uống thuốc vào bữa ăn và không được uống rượu.
Các thuốc chống sốt rét như chloroquin (niraquin), proguanil (paludein), mefloquin (lariam)… nên uống vào cuối bữa ăn để cải thiện sự dung nạp đường tiêu hóa.
ĐNCT